6 Ağustos 2021

Bodrum’un Kahinler Tepesi: Telmissos

Telmissos, Bodrum Yarımadası’nın tam da orta yerinde, pek fazla bilinmeyen ama müthiş bir tarihi derinliğe sahip kültür varlığıdır.
Herodot’a göre Bodrum’a 10 kilometre uzaklığındaki bu bölge, bir zamanlar kahinlerin yaşadığı bir yerdi. Tarihçiler, bölgede bir tapınağın varlığına da işaret eder ancak henüz Telmissos’a dair buluntular netlik kazanmış değil.

Telmissos’a Nasıl Gidilir?

Antik kentin olduğu bölge, Bodrum – Turgutreis yolu üzerinde Ortakent’i geçtikten 3 km sonra, Gümüşlük sapağından 2 km önce olan Gürece köyündedir ve kalıntıların bulunduğu tepe anayolun kuzeyine düşer. Tepede Helenistik Dönem burç kalıntıları izlenir. Tarihçi Heredotos, Telmissos’ta Apollon Tapınağı’nın bulunduğunu, tapınağın bilicilikte oldukça ünlü olduğunu anlatır. Tapınaktan bugüne ne yazık ki iz kalmamıştır.

Burada, Appolon’un kehanetlerini yaptığı bir tapınağı olduğu ve tapınaktaki kahinlerin rahip soylu bir aileden geldiği söylenir. Hatta Mausolos’un halkı Halikarnassos’a taşınmasından sonra şehir dini bir merkez olarak varlığını sürdürmeye devam etmiştir.

Telmessoslu kahinler büyük bir üne sahipti; onlara çok başvurulduğu, hatta Sardes Kralı’nın bunu birden fazla yaptığı söylenir. Arrian bu konuya ilgili olarak Phrygialı fakir çiftçi Goridos’un hikayesini anlatır.

Hikayeye göre bir gün Goridos’un sabanının üzerine bir kartal konmuş ve akşama kadar sapanın üstünde beklemiş. Çiftçide bu alametin manasını öğrenmek için Telmessos’a gitmiş. Orada bir köyde, kuyudan su çeken bir kızla karşılaşmış ve bu tuhaf olayı ona anlatmış. Kızda tesadüfen rahip ailesinden gelmekteymiş ve ona Baş Tanrı Zeus’a kurban vermesini öğütlemiş. O da kızın dediğini yerine getirmiş ve sonra onunla evlenmiş.

Dünyaya gelen çocukları ise, ileride Phrygia Kralı olacak Midas’mış. Bodrum’un batısında yer alan Gürice Köyünün yukarısında bulunan bir tepede, Telmessos’la bağdaştırılan bir Leleg şehir-yerleşimi vardır. Bu yerleşim de karakteristik olan bir iç kale ve onu çevreleyen duvarla çevrili daha büyük bir alandan oluşmuştur. Antik Kentin girişi güneydoğudadır.

Duvarlar, kuru duvar şeklinde inşa edilmiştir. Zirvede yaklaşık 3,35 m yüksekliğinde düzgün kesme taş bloklardan inşa edilmiş, kare planlı büyük bir kule vardır. Ayrıca üç lahit mezar bulunmuştur. Biri, etrafı çevrili bir alan içinde kayaya oyulmuş mezar odası şeklindedir.

Diğeri bir kapıyla girilen kemerli mezar odası şeklindedir. Üçüncüsü ise, kuzeybatıda bir kayaya oyulmuş güzel bir grup mezarıdır.

Mustafa Ünlü ve Taylan Taşbaşı, Gürece yamaçlarında drone çekimleri yaparak antik Telmissos kentinin bugün tam olarak nasıl göründüğünü dünyaya anlatmaya çalışmış. İşte o video;