Tarım ve Orman Bakanlığı’nın il ve ilçe müdürlüklerinde kedi ve köpeklere uygulandığı belirtilen Hindistan menşeli Raksharab kuduz aşısı, ağır yan etki ve ölüm iddialarıyla tartışılıyor. Veteriner hekim örgütleri bilimsel inceleme ve şeffaf açıklama isterken, Ortaca’da hayvan sahipleri bu kez başka bir sorunla karşı karşıya: 2026 yılı mahalle aşılama programının ne zaman başlayacağı bilinmiyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın il ve ilçe müdürlüklerinde kedi ve köpeklere uygulandığı belirtilen Hindistan menşeli Raksharab kuduz aşısı, ağır yan etki ve ölüm iddialarıyla tartışılıyor. Veteriner hekim örgütleri bilimsel inceleme ve şeffaf açıklama isterken, Ortaca’da hayvan sahipleri bu kez başka bir sorunla karşı karşıya: 2026 yılı mahalle aşılama programının ne zaman başlayacağı bilinmiyor.
Türkiye’de üç aydan büyük sahipli ve sahipsiz kedi ile köpeklerin kuduza karşı düzenli olarak aşılanması yalnızca bir sağlık tavsiyesi değil, mevzuatla belirlenmiş bir zorunluluk. Ancak Muğla’nın Ortaca ilçesinden yükselen son çağrı, yurttaşı iki soru arasında bırakıyor:
Aşı varsa hangi ürün uygulanıyor ve güvenliği nasıl denetleniyor? Aşı yoksa yasal zorunluluk nasıl yerine getirilecek?
BodrumHaberi.com’un derlediği bilgilere göre tartışmanın merkezinde, Hindistan menşeli Raksharab adlı veteriner kuduz aşısı bulunuyor. Çeşitli illerdeki hayvan sahipleri, aşı uygulamasının ardından kedileri veya köpeklerinde kusma, ishal, yüksek ateş, halsizlik, nefes darlığı ve alerjik reaksiyonlar geliştiğini ileri sürüyor. Bazı başvurularda hayvanların yaşamını yitirdiği de iddia ediliyor.
Ancak mevcut durumda önemli bir ayrım yapılması gerekiyor: Kamuoyuna yansıyan vakalar ve kişisel şikâyetler bulunmasına rağmen, bu ölümlerle aşı arasında doğrudan nedensellik kuran, kamuoyuna açıklanmış kapsamlı ve bağımsız bir bilimsel rapor bulunmuyor.
Üreticiye ait teknik ürün bilgisinde Raksharab’ın, kuduz virüsüne karşı koruma sağlaması amaçlanan inaktif bir veteriner aşısı olduğu belirtiliyor. Aşının BHK-21 hücre hattında üretilen inaktive edilmiş kuduz virüsü içerdiği, bağışıklık yanıtını güçlendirmek amacıyla alüminyum hidroksit kullanıldığı ifade ediliyor. Üreticinin yayımladığı programda ilk uygulama ve gerekli pekiştirme dozunun ardından yıllık tekrar öneriliyor.
Bir aşının ruhsatlandırılmış olması, hiçbir hayvanda reaksiyon görülmeyeceği anlamına gelmiyor. Hayvanın yaşı, genel sağlık durumu, eşlik eden hastalıkları, uygulama şekli, soğuk zincir, aşının seri ve lot bilgisi gibi unsurların her vaka için ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Tartışma da tam bu noktada büyüyor: Şikâyetlerde ortak bir lot ya da seri bulunup bulunmadığı, bildirilen vakaların kaçının resmî farmakovijilans sistemi içinde incelendiği ve ölen hayvanlara nekropsi yapılıp yapılmadığı kamuoyu tarafından bilinmiyor.
Şikâyet platformlarında Aralık 2025’ten itibaren Raksharab hakkında çok sayıda başlık açıldığı görülüyor. Bursa, İstanbul, Eskişehir, Aksaray, Ordu ve Muğla’nın da aralarında bulunduğu farklı illerden yapılan başvurularda, aşı sonrasında kısa sürede başlayan kusma ve ağır alerjik reaksiyonlardan söz ediliyor.
Muğla’nın Dalaman ilçesinden yapılan bir başvuruda da Raksharab uygulandığı belirtilen bir köpekte şiddetli ishal, yüksek ateş ve halsizlik geliştiği, hayvanın özel bir klinikte tedavi altına alındığı öne sürüldü. Bunların hayvan sahiplerinin beyanı olduğu, her bir vaka bakımından klinik kayıtlar, lot numarası, laboratuvar sonuçları ve bilimsel nedensellik değerlendirmesi gerektiği unutulmamalı. Raksharab hakkındaki şikâyetler
Samsun’da Paşa adlı kedinin 13 Nisan 2026’da aşılandıktan sonra kusmaya başladığı ve yaklaşık bir hafta sonra yaşamını yitirdiği iddiası ise tartışmayı ülke gündemine taşıyan vakalardan biri oldu. Hayvanın sahibi, olayın ardından hukuki başvuru yaptığını açıkladı. Ancak Paşa’nın ölümüyle aşı arasında doğrudan bağ kuran kesinleşmiş bir adli ya da bilimsel rapor kamuoyuna açıklanmış değil.
Konu, 3 Mayıs 2026 tarihinde Cumhuriyet gazetesinde Damla Polat imzasıyla yayımlanan haberle daha geniş bir kamuoyuna ulaştı.
Veteriner Hekimler Derneği Genel Başkanı Dr. Gülay Ertürk, sahadan çeşitli iddia ve bildirimlerin kendilerine de ulaştığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Şu an için bu iddiaları doğrulayacak kesin ve bilimsel verilere sahip değiliz.”
Ertürk; Türkiye’de kullanılan veteriner aşılarının ithalat izni, kalite kontrol ve ruhsatlandırma süreçlerinden geçtiğini, bu nedenle ruhsatlı bir ürünün yalnızca sosyal medya paylaşımlarından hareketle bütünüyle güvensiz ilan edilemeyeceğini vurguladı. Bununla birlikte uygulama koşullarının, hayvanın sağlık durumunun ve soğuk zincirin sonuç üzerinde etkili olabileceğine dikkat çekerek kapsamlı ve şeffaf bir inceleme çağrısında bulundu.
Veteriner Hekimler Derneği de açıklamayı kurumsal sayfasından paylaşarak iddiaların bilimsel verilerle araştırılması gerektiğini bildirdi.
Bursa Veteriner Hekimler Odası Başkanı Melike Baysal da sahadaki veteriner hekimlerden, aşı sonrasında anafilaktik şok gibi ağır reaksiyonlara ilişkin bildirimler aldıklarını açıkladı.
Bursa Veteriner Hekimler Odası, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Raksharab’ın tedarik, denetim, dağıtım ve yan etki bildirim süreçlerini kamuoyuyla paylaşmasını istedi. Tartışma sırasında ortaya atılan, mevcut aşı stoklarının belediye bakımevlerine gönderileceği iddiasının da açıklığa kavuşturulması talep edildi. Bu iddia resmî makamlarca doğrulanmış değil. ( Bursa Veteriner Hekimler Odası açıklaması )
Raksharab’a yönelik güvenlik tartışmaları sürerken Muğla’nın Ortaca ilçesindeki hayvan sahipleri farklı bir sorun gündeme getirdi.
Yerel yurttaş paylaşımında, Ortaca İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen son mahalle aşılama programının Nisan 2025’te başladığı ve Temmuz 2025’in ilk haftasında sona erdiği ileri sürüldü. Aradan bir yılı aşkın süre geçmesine rağmen 2026 yılı mahalle programının başlatılmadığı iddia edildi.
Paylaşımda ayrıca aşıların yurt dışından geldiği, ihalenin geciktiği ve daha sonra aşının Muğla’daki ilçelere dağıtıldığı yönünde bilgi edinildiği; buna karşın Ortaca’daki takvimin açıklanmadığı savunuldu.
BodrumHaberi.com’un ulaşabildiği kamuya açık kaynaklarda, Ortaca’nın 2026 yılı mahalle bazlı kedi ve köpek kuduz aşılama programını, başlangıç tarihini ve kullanılacak aşı markasını gösteren güncel bir resmî duyuruya rastlanmadı. Yurttaşların aktardığı tarihler ise İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından henüz kamuoyuna açık biçimde doğrulanmış değil.
Bu nedenle Ortaca İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün şu sorulara yanıt vermesi bekleniyor:
“Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği”nin 9’uncu maddesine göre sahipli veya sahipsiz bütün kedi ve köpeklerin yılda bir kez kuduza karşı aşılanması ve aşı kayıtlarının tutulması zorunlu.
Üç aydan büyük kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını aşılatmakla yükümlü. Belediye sorumluluk alanındaki sahipsiz hayvanların aşılanması, işaretlenmesi ve kayıt altına alınması ise ilgili kamu birimlerinin sorumluluğunda. Yönetmeliğin 9’uncu maddesi
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Mahalle kampanyasının gecikmesi, hayvan sahibinin yıllık aşı yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Aşı süresi dolan sahipli hayvanların yetkili bir veteriner hekime götürülmesi gerekiyor. Ancak kamu eliyle yürütülen uygun maliyetli programların gecikmesi, özellikle çok sayıda hayvana bakan yurttaşlar ile kırsal mahallelerde yaşayanlar açısından ciddi bir erişim sorunu yaratıyor.
Raksharab tartışmasında iki ayrı risk aynı anda büyüyor. Bir tarafta ağır reaksiyon ve ölüm iddialarının yeterince açıklanmaması nedeniyle aşılara karşı oluşan güvensizlik, diğer tarafta düzenli aşılamanın gecikmesi veya aksaması bulunuyor.
Kuduz, klinik belirtiler başladıktan sonra neredeyse daima ölümle sonuçlanan zoonotik bir hastalık. Bu nedenle çözüm aşılamadan vazgeçmek değil; kullanılan ürünlerin güvenliğini bilimsel olarak izlemek, olumsuz olayları eksiksiz kaydetmek ve sonuçları kamuoyundan saklamamak.
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Ortaca İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün; aşı stoğu, dağıtım takvimi, ürün markası, lot bilgileri ve bildirilen yan etkiler konusunda ayrıntılı açıklama yapması bekleniyor.
Çünkü yurttaşa “Her yıl aşı yaptırmak zorundasınız” demek yetmiyor. Kamunun da güvenilir aşıyı zamanında erişilebilir kılması ve oluşan her ciddi şüpheyi şeffaf biçimde incelemesi gerekiyor.
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü veya Ortaca İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden konuya ilişkin açıklama gelmesi hâlinde habere eklenecektir.
Haber: Selda Öztürk
Yorum Yap