Ege’nin bin yıllık bereketini dünya pazarlarına taşıyan Türk zeytinyağı ihracatı, son on ayda yaşanan yüzde 62’lik tarihi düşüş ve ABD pazarındaki ek vergi baskısıyla sarsıldı. İYİ Parti Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, gelir kaybı 135 milyon doları aşan üretici ve ihracatçının karşılaştığı darboğazı TBMM gündemine taşıyarak Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a, “Üreticinin alın terini, Türk zeytinyağının küresel pazardaki geleceğini nasıl koruyacaksınız?” sorusunu yöneltti.
Ege’nin bin yıllık bereketini dünya pazarlarına taşıyan Türk zeytinyağı ihracatı, son on ayda yaşanan yüzde 62’lik tarihi düşüş ve ABD pazarındaki ek vergi baskısıyla sarsıldı. İYİ Parti Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, gelir kaybı 135 milyon doları aşan üretici ve ihracatçının karşılaştığı darboğazı TBMM gündemine taşıyarak Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a, “Üreticinin alın terini, Türk zeytinyağının küresel pazardaki geleceğini nasıl koruyacaksınız?” sorusunu yöneltti.
Türkiye’nin en köklü tarımsal zenginliklerinden ve stratejik ihraç kalemlerinden biri olan zeytinyağında yaşanan kan kaybı, resmi verilerle gün yüzüne çıktı. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin açıkladığı son rakamlar, Türk zeytinyağının dünya pazarlarında ciddi bir pazar ve rekabet kaybı yaşadığını ortaya koyarken, krizin boyutları Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı.
İYİ Parti Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, ihracattaki sert gerilemenin sebeplerini sorguladı ve iktidarın sektöre yönelik somut destek adımlarını açıklamasını istedi.
Resmi verilere göre 1 Kasım 2025 ile 31 Ağustos 2026 tarihleri arasındaki 10 aylık dönemde, Türkiye’nin zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 62, döviz geliri bazında ise yüzde 59 geriledi. Geçtiğimiz sezonun aynı döneminde 46 bin 526 tonluk ihracatla ülke ekonomisine 231,6 milyon dolar kazandıran sektör, bu sezon yalnızca 17 bin 721 ton dış satım yapabildi ve gelir 96 milyon dolara kadar indi.
Ortalama ihraç fiyatının kilogram başına 4,98 dolardan 5,42 dolara yükselmesine karşın miktar bazındaki kaybın üçte ikiye ulaşması, tablonun sadece fiyat hareketleriyle açıklanamayacağını gösterdi. Dökme zeytinyağı ihracatındaki kaybın yüzde 73’e, katma değerli ambalajlı ürün ihracatındaki kaybın ise yüzde 50’ye ulaştığına dikkat çeken Ergun, Türk zeytinyağının uluslararası alanda rekabet gücünü ve pazar payını hızla rakiplerine kaptırdığını vurguladı.
Küresel rekabeti zora sokan en kritik gelişmelerden biri de Türk ihracatçısının en büyük pazarlarından biri olan ABD’de yaşanıyor. Türkiye menşeli zeytin ve zeytinyağı ürünlerine Washington yönetimi tarafından yüzde 12,5 oranında ek gümrük tarifesi uygulanması, Türk üreticisinin sırtındaki yükü daha da ağırlaştırdı.
Avrupa Birliği menşeli ürünlerde vergi yükünün yüzde 10 seviyesinde tutulması, Tunus’un ise bu ek tarifelerden tamamen muaf tutulması, Türk zeytinyağını ABD pazarında doğrudan saf dışı kalma tehlikesiyle baş başa bıraktı. Sektör temsilcilerinin tepkisini çeken bu vergi adaletsizliği, Türkiye’nin geleneksel pazarlarında kan kaybetmesini hızlandırdı.
Prof. Dr. Metin Ergun, Ticaret Bakanlığı’na sunduğu soru önergesinde, yaşanan bu derin daralmaya karşı yürütülen çalışmaları doğrudan Bakan Bolat’a sordu.
Ergun önergesinde; zeytinyağı ihracatındaki yüzde 62’lik rekor düşüşe dair Bakanlık bünyesinde kapsamlı bir inceleme yapılıp yapılmadığını, zor durumdaki üretici ve ihracatçılara yönelik hayata geçirilen somut destek paketlerini gündeme getirdi. Markalı ve katma değeri yüksek ambalajlı ürünlerin küresel pazarda tutunabilmesi için verilen teşviklerin durumunu soran Ergun, ABD pazarında uygulanan yüzde 12,5’lik ek tarifenin kaldırılması ya da hafifletilmesi amacıyla herhangi bir diplomatik ve ticari temas yürütülüp yürütülmediğinin açıklanmasını istedi. Önergede ayrıca, artan mazot, gübre ve enerji maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan tıkanıklıklar ile dış ticaret politikalarındaki öngörülemezliğe karşı hangi adımların atılacağı da yer aldı.
Zeytinciliğin Türkiye için sadece ticari bir bilanço kalemi değil, yüz binlerce ailenin geçim kaynağı ve kültürel mirası olduğunu hatırlatan Metin Ergun, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için acil politika değişikliğine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Sahadaki üreticinin ve pazar arayan ihracatçının yalnız bırakılmaması gerektiğini ifade eden Ergun, “Türkiye üretebiliyor. Ancak üreticimizin emeğinin karşılığını alabilmesi ve ihracatçımızın dünya pazarlarında rekabet edebilmesi için günübirlik kararlar yerine öngörülebilir, istikrarlı ve etkili politikalara ihtiyaç var. ABD pazarındaki ek vergi krizinde yürütülen diplomatik adımlar derhal kamuoyuyla paylaşılmalı, Türk zeytinyağının itibarını ve pazarını kurtaracak kalıcı önlemler gecikmeden devreye sokulmalıdır” çağrısında bulundu.
Yorum Yap